Vrijgestelde binnenverbouwingen met stabiliteitswerken: architect opnieuw verplicht
Vlaanderen past het Vrijstellingenbesluit aan. Verbouwen zonder omgevingsvergunning blijft in bepaalde gevallen mogelijk, maar bij stabiliteitswerken is voortaan opnieuw een architect verplicht.
Waarover gaat het?
Sinds 1 maart 2026 kunt u in Vlaanderen een aantal werken uitvoeren zonder omgevingsvergunning. Het gaat onder meer om:
- binnenverbouwingen, met andere woorden werken binnen de bestaande muren van het gebouw;
- werken aan gevels en daken, op voorwaarde dat het fysieke bouwvolume niet wijzigt en de energieprestatie niet verslechtert.
Deze vrijstelling gold ook wanneer er stabiliteitswerken aan te pas kwamen. Daarbij was de tussenkomst van een architect niet vereist. Daar komt nu verandering in.
Met een besluit van de Vlaamse Regering van 10 juli 2026, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 26 augustus 2026, wordt de medewerking van een architect uitdrukkelijk verplicht wanneer de werken stabiliteitswerken inhouden.
De nieuwe regel treedt in werking op 5 september 2026.
Wat verandert er concreet?
| Vóór 5 september 2026 | Vanaf 5 september 2026 | |
|---|---|---|
| Omgevingsvergunning nodig? | Neen, binnen de voorwaarden | Neen, binnen de voorwaarden |
| Architect verplicht bij stabiliteitswerken? | Neen | Ja |
De vrijstelling van de omgevingsvergunningsplicht voor binnenverbouwingen en werken aan gevels en daken blijft dus behouden. Zodra de geplande werken echter raken aan de stabiliteit van het gebouw, is de tussenkomst van een architect verplicht voor het ontwerp en de controle van de werken.
De regeling geldt zowel voor woningen als voor andere gebouwen, zoals kantoren, winkels, horecazaken en bedrijfsruimten. Let wel: de vrijstelling geldt alleen als het gebouw hoofdzakelijk vergund of vergund geacht is.
Wat zijn stabiliteitswerken?
Kort gezegd gaat het om werken aan de dragende delen van een gebouw, zoals:
- het geheel of gedeeltelijk uitbreken of doorbreken van een dragende muur;
- het plaatsen of vervangen van een balk, kolom of andere draagstructuur;
- ingrepen aan de funderingen of de dakstructuur;
- het maken van een grotere opening in een gevel waarbij de draagstructuur wordt aangepast.
Schilderwerken, het plaatsen van gipskarton of nieuwe vloeren zijn uiteraard geen stabiliteitswerken.
Waarom is dit belangrijk voor u?
Plant u werken die een impact hebben op de stabiliteit van het gebouw, zoals het slopen van een dragende muur of het aanpassen van de dakstructuur? Dan moet u voortaan een architect inschakelen. Dat geldt ook wanneer de werken zelf vrijgesteld zijn van de omgevingsvergunningsplicht.
Daar staat een belangrijk voordeel tegenover: u bent beter beschermd. Een architect is verplicht verzekerd en draagt mee de verantwoordelijkheid voor de stabiliteit van het resultaat.
Vragen over uw dossier?
Wij bekijken graag samen met u of uw geplande werken vrijgesteld zijn van de omgevingsvergunningsplicht, of er stabiliteitswerken mee gemoeid zijn en welke verplichtingen precies gelden.
