In augustus 2025 brachten wij een uitgebreide stand van zaken over de verplichtingen voor werkgevers onder de Europese AI-Verordening.
Sindsdien is er opnieuw beweging gekomen op Europees niveau.
Op 19 november 2025 publiceerde de Europese Commissie namelijk de “Digital Omnibus”: een pakket voorstellen om de digitale regelgeving in de EU te vereenvoudigen en beter op elkaar af te stemmen. De bedoeling is om administratieve lasten te verminderen, de concurrentiekracht van ondernemingen te versterken en meer juridische duidelijkheid te scheppen, zonder afbreuk te doen aan de bescherming van burgers.
Het gaat voorlopig om (louter) voorstellen van de Europese Commissie die nog goedgekeurd moeten worden.
Hierna zoomen we in op de meest relevante elementen voor werkgevers van de Digital Omnibus.
1. AI-geletterdheid: versoepeling
In onze publicatie van augustus benadrukten wij dat ondernemingen sinds februari 2025 wettelijk verplicht zijn om te zorgen voor een passend niveau van AI-geletterdheid bij werknemers en andere personen die namens hen AI-systemen gebruiken.
Volgens de voorstellen in de Digital Omnibus zou deze rechtstreeks afdwingbare verplichting verdwijnen. In de plaats daarvan komt een aanmoedigingsbeleid:
- de Europese Commissie en de lidstaten zouden de verantwoordelijkheid krijgen om AI-geletterdheid te stimuleren;
- zij moeten aanbieders en gebruikers van AI aanmoedigen om te zorgen voor voldoende kennis en vaardigheden bij personeel;
- dit zou gebeuren via ondersteuning, opleidingen, informatie en de uitwisseling van best practices.
Ook als deze wijziging wordt aangenomen, blijven werkgevers verantwoordelijk voor een correct en veilig gebruik van AI.
2. Uitstel van verplichtingen voor hoog-risico-AI
In augustus berichtten wij dat de meeste verplichtingen voor hoog-risico-AI-systemen van kracht zouden worden in augustus 2026 (bijlage III) en augustus 2027 (bijlage I).
De Digital Omnibus voorziet nu in een uitstel van deze deadlines:
- 2 december 2027 voor hoog-risico-AI-systemen onder bijlage III
(bv. AI voor werving en selectie, toegang tot onderwijs of essentiële publieke diensten, gezondheid en rechtspraak, etc.); - 2 augustus 2028 voor hoog-risico-AI-systemen die deel uitmaken van producten onder bijlage I
(bv. speelgoed, landbouwvoertuigen, in-vitro diagnostische medische hulpmiddelen, etc.).
Dit uitstel moet ondernemingen meer tijd geven om zich technisch en organisatorisch voor te bereiden.
Opgelet: zolang deze wijzigingen niet definitief zijn aangenomen, vallen ondernemingen formeel nog onder de oorspronkelijke deadlines.
3. Minder registratielast voor bepaalde AI-toepassingen
De AI-Verordening voorziet in een registratieplicht voor hoog-risico-AI-systemen in een Europese databank.
De Commissie stelt nu voor om deze verplichting te verfijnen. Concreet zouden AI-systemen die op zichzelf geen hoog risico vormen, maar die enkel worden gebruikt binnen een hoog-risicocontext (bv. ondersteunende of voorbereidende taken), niet langer verplicht geregistreerd moeten worden in de Europese databank.
Dit kan voor werkgevers en HR-afdelingen een aanzienlijke administratieve vereenvoudiging betekenen.
4. Gebruik van gevoelige persoonsgegevens voor bias-detectie
We gaven al aan dat AI-systemen in HR-contexten een verhoogd risico op discriminatie kunnen inhouden.
De Digital Omnibus wil dit aanpakken door een expliciete wettelijke basis te creëren om, onder strikte voorwaarden, bijzondere categorieën van persoonsgegevens te verwerken (zoals gegevens over etniciteit of gezondheid), uitsluitend om:
- vooroordelen (bias) in AI-systemen op te sporen;
- discriminatie te corrigeren.
Dit is met name relevant voor AI-tools bij werving en selectie.
De voorwaarden blijven echter streng:
- het doel mag niet op een minder ingrijpende manier bereikt kunnen worden;
- de gegevens mogen niet worden gedeeld met derden;
- de gegevens moeten worden verwijderd zodra de bias is gecorrigeerd.
Deze regeling zal steeds samen gelezen moeten worden met de GDPR-regelgeving.
5. Minder administratieve lasten voor meer ondernemingen
De AI-Verordening voorzag al in minder verregaande verplichtingen voor kmo’s. De Digital Omnibus breidt deze versoepelingen uit van kmo’s naar “small mid-caps” (SMC’s), namelijk ondernemingen met 250 tot minder dan 750 werknemers.
Voor zowel kmo’s als SMC’s zouden gelden:
- vereenvoudigde technische documentatie;
- soepelere vereisten inzake kwaliteitsbeheer, proportioneel aan hun omvang;
- en een verplichting om bij sancties rekening te houden met hun economische draagkracht.
Besluit
In augustus stelden wij dat de Europese AI-Verordening een ingrijpende impact zou hebben op werkgevers, zeker in HR-context. Dat uitgangspunt blijft overeind. De Digital Omnibus wijst wel op een duidelijke beleidskeuze, namelijk minder administratieve last.
Voor werkgevers betekent dit:
- waakzaam blijven voor de oorspronkelijke deadlines zolang de hervorming niet definitief is;
- AI-gebruik blijven documenteren en evalueren.
Heeft u vragen over de impact van deze aangekondigde wijzigingen op uw organisatie, of wilt u nagaan hoe uw AI-gebruik zich verhoudt tot de huidige en toekomstige verplichtingen?
